faye dunaway, bacakları ve mısır tarlası

artık iyice yaşlanan, ama nedense sanki güzelliğinden bir şey kaybetmeyen bir insandır faye dunaway. gerçi yüzü iyice gitti, ama güzel bir insandı, sanırım çok güzel bir hayat yaşadı, güzel bir şekilde de ölür herhalde! üç filmini izledim veya izlediğimi hatırladığım üç filmi var sadece.

birincisi bonnie and clyde. oldukça genç zamanları olsa gerek, bacakları her zaman çok güzel olan bu kadın mısır tarlasına dalmış, ayakları ile son sürrat koşturuyor, clyde peşinde, bonnie annesine gitmek istiyor, ağlıyor, zırlıyor ve o koskoca mısır tarlasının ortasında evden kaçtığından beri ilk kez annesinin yanına gitmeye karar veriyorlar. ama bacaklar harbi süper, sanki tanrı mısır tarlasında koşmak için yaratmış onları! mükemmel kadını yaratmak istesem faye'in bacaklarını kesin koparırdım!

ikinci film barfly. bukowsky'nin tek senaryosu. henry chinaski var anlayacağınız. mickey rouke oynuyor bukowski'nin rolünü, ama bence mickey sarhoş rolünü oynayamamış, sarhoş taklidi yapar gibi, ayık birinin sarhoş taklidi yapması gibi. neyse, bukowski'nin tek görüldüğü sahnede faye, henry ile tanışır. evet, bildiniz, bir bar sahnesinde! bukowski, bu filmi anlattığı hollywood adlı kitabında filmin bir kaç sakat noktasından bahseder. mesela bir sahne çekilmiş, bitmiştir. ama feci bir hata farkeder ve hemen yönetmene dönerek "hiçbir alkolik bardağını boşaltmadan masadan kalkmaz!" der. evet, gerçekten mickey bardağının yarısı bira ile doluyken çeker gider. kitapta, filmdeki bar sineklerinin gerçek bar sinekleri olduğunu da yazmıştı. o sahneye çok kızacaklarını da belirtmişti. bende filmi sırf o sahne ve şimdi anlatacağım sahne için izlemek istemiştim aslında!

faye ile henry bardan çıkarlar, faye'in evine doğru giderken marketten bir şeyler! alırlar, sonra faye bir mısır tarlasına dalar. sanki şehrin içinde bir mısır tarlası gibidir, arkalarından polisler kovalamaya başlar, faye daha olmamış mısırlardan 3-4 tane koparır, sonra son sürrat koşmaya başlarlar, eve doğru, apartmanın içine girerler, polisler hala peşlerindedir!

faye, evde mısırları haşlayınca anlar yeşil olduklarını, yenecek durumda değildir. ama faye dunaway'in bacakları, bonnie and clyde'ın üzerinden 20 yıl geçse bile hala muhteşemdir. üstelik mısır tarlalarından vazgeçemiyor o bacaklar, koştur babam koştur! belkide o yüzden o kadar güzel bu bacaklar. bukowski'nin bir lafı vardır, " doğar doğamaz ilk gördüğüm şey kadın bacağı olduğu için, kadın bacağı fetişistiyim!" yani, dunaway'in bacaklarına dalıp gitmeyecek kaç tane erkek olabilir ki?! valla bak, hiç sanmam!

tamam, itiraf ediyorm, faye'in boynu da çok güzel!

evet, üçüncü ve son filmimiz arizona dream. faye iyice yaşlanmış, ama hala hafiften çekici. 20'li yaşlarındaki bir delikanlıyı(j.depp) kendisine aşık edebilecek kadar çekici. kızının ise aklı bir karış havada, o kadar ki kendini asmak isterken, tavanda yukarı aşağı sallandığı sahne, sinema tarihinde görülebilecek en komik intihar sahnesi. ama faye'in niyeti başka, o uçmak istiyor, depp ona uçak yapıyor, faye eğlenceli, depp deli, fay' in kızını oynayan lili taylor inanılmaz.

ama önce bir sahne. filmin başında axel ile paul'un barda karşılaşma sahnesi vardır. arkada biri telefonda istanbul'dan biriyle konuşur:

"ne hamile misin? ne kadar lazım kürtaj için? 600 dolar mı? ne doğurcaksın sen deve mi? 300 dolardan fazla göndermem!"

ama, north by northwest'in o mısır tarlalarının kenarındaki uçak sahnesi vardır, grant, uçak kendisine doğru alçaldığında kendini yere atar, gerçekten güzel sahnedir. işte arizona dream'de de bu sahneyi bire bir yapan paul adlı bir eleman vardır, büyük bir oyuncu olmaya çalışan biridir ve ve grant'den daha iyi oynamıştır o sahneyi, üstelik uçak falan yoktur, sadece sahnede yapmıştır rolünü.


konumuz faye ve mısır tarlaları elbet. bacakları da önemli, en sonunda boynunu da önemli bir hale getirdim! bu filmde faye ile mısır tarlası sahnesi hatırlamıyorum, sadece o elemanın mısır tarlası sahnesi var, ama faye, o ev sahnelerinden birinde muhakkak mısır yiyordur, eminim buna, siz de emin olun benim gibi. sonra belki, dikkatli bir izleyici olursanız, faye dunaway'in bacaklarını bile görebiliriz!!

gadjo dilo vs tabutta rövaşata

gadjo dilo, babasının hayaletinin peşinden giden bir fransızın, nora luca adlı çingene şarkıcısını bulmak için romanya'daki yolculuğunu anlatıyor. gezindiği yerdeki çingenelere nora'nın bir şarkısını dinleterek onu ararken izoldur ile karşılaşır. izoldur'un oğlu pek hayırsız biridir ve yeni hapishaneye düşmüştür. izoldur ile fransız gecenin karanlığında içerken en sonunda izoldur'un evine kadar gelirler. fransız sabaha kadar tatlı bir uyku çeker ve sabah kalktığı andan itibaren oldukça eğlenceli, bol içkili, göbek danslı, şarkılı, teyp kayıtlı, doğal bir ortamda insanlar gibi sevişmeli, sonu hüzünlü bir hayata başlar.

filmde benim dikkatimi çeken şey ölen kişinin arkasından yaptıklarıydı. bir çingene şarkı söylüyor, diğeri bir büyük vodkanın yarısını mezara döküyor ve ardından şişede vodka varken şişeyi mezara yanlamasına koyuyor ve oynuyordu. ama şarkıda ne şarkıydı ha, "tutti frutti tekila" diye bir şarkı. feci eğlenceli bir parça. işte o sahne biraz bana tabutta rövaşata'yı anımsattı. sanırım ikisi de birbirine yakın zamanlarda çekilmiş. bizimkilerde de öyle bir adet vardır herhalde. neyse, bizim filmdeki sahneyi anlatayım;


tabutta rövaşata'da kendilerinden biri öldüğünde, imam daha hala mezarın başında duasını okurken, diğerleri, şişeden biraz içip gerisini mezara dökerler ve imamın şaşkın bakışları altında şişeyi ağız tarafından mezara saplarlar. hala daha seyrettiğim en güzel türk filmidir, çalınmadık araç bırakmayan mahsun'un hikayesidir. "mahsunnn, beni taksim'e götür, götür beni mahsunnn!!" diye haykıran aysen aydemir'in çok genç bir yaşta kanserden ölmesi vardır. mezarının başında, filmdeki rolüne inat öyle bir şey yapmak lazım aslında. gerçi o alkolik değildi, eroinmandı, "yani şırıngaları mı toprağa saplayalım" derseniz eğer, "yoo!" derim elbette.

bu arada gadjo, "çingene olmayan" anlamındaymış, türkiye'dekiler 'gaco'yu kullanıyormuş, 'çingene olmayan erkek' anlamında. ekşi'ye baktım demin, orada okudum.

neyse, unutmayın; "ama arkadaşlar iyidir!!!"

barcelona filmleri

kışın vizyona giren barcelona filmimiz 'vicky, cristina, barcelona' ile bu şehrin kızlarına, havasına, suyuna, taşına, toprağına, yapısına, ressamına, mimarına, kaldırım taşlarına hayranlığım son hız sürüyor. bu şehre ilk kez bursa'nın bir yerel gazetesinin şehri tanıtması ile hayranlığım olmuştum. gaudi adlı mimarın yaptığı enfes bir apartman hala gözlerimin önünde.


birde şehirde geçen filmler var elbette ve konumuz bu zaten. konusu barcelona'da geçen filmlerden birisi gaudi afternoon.

her tür cinsel tercihin hüküm sürdüğü barcelona'nın dar sokaklarında geçiyor filmimiz. çocuğun babası artık kadın, annesi ise erkek. amerika'dan gelmiş bir çevirmen ve dedektifliğe soyunmuş marcia gay harden var, tüm olayı çözmeye çalışıyor ve sizi gaudi'nin enfes eserleri ile başbaşa bırakıyor.


ikinci filmimiz ise todo sobre mi madre, yani annem hakkında her şey. filmimiz madrid'te başlıyor, çocuğunu trafik kazasında kaybetmiş bir kadın, çocuğun hiç görmediği babasını bulmak için barcelona'ya gelir. babasını bulduğunda ise, onun, kadınları bile kıskandıracak bir güzelliğe kavuşan travestiye dönüştüğünü fark eder. ama bu herifin bir çocuğu daha vardır. hemde aidsden ölmek üzere olan bir kadından, hiç sevmediğim, filmde rahibeyi canlandıran penelophe cruz'dan. sanırım cruz'un ilk çıkış filmi, bu film.

bu iki filmi de izleyince barcelona'nın avrupa'nın eşcinsel başkenti olduğunu düşünmüştüm. hatta "gitti dağ gibi amsterdam" diye iç çekmiştim!

tabii bu işte büyük oranda suç franko'nun. bastırdığı tüm cinsel kimlikler onun ölümü ile açığa çıkmıştır. hatta bu ölümü kutlama faslı öyle bir noktaya gelirki tüm ispanya sokaklarda, kapı önlerinde, yani akıllarına her yerde sevişmişler. bu günlerin özel bir adı vardır, la movida.

vicky ile cristina'nın barcelona'da geçen hikayesi ise o coğrafyayı az buçuk bilen biri için yabancı gelmemiştir herhalde. küçük bir yaz kaçamağı, başka bir şey değil! beni asıl şaşırtan ise woody allen'ın artık tamamen new york dışına çıkması, hikayelerine avrupa'yı katması. o eskiden sadece new yorklulara film çekerdi. tüm filmleri new york'da geçer, los angeles'da geçen bir kaç sahnesini de noele denk getirir ve noel zamanı kar yağmamasını eleştirirdi! new york delisidir ve herşeyi new york için yapar. diğer şehirler ona göre sıradan, basit yaşam formlarının bulunduğu yerlerdir. özel bir barcelona filmi yapması güzel.

avrupa'nın liman şehirleri ilginç gerçekten. amsterdam, barcelona, venedik, hepsi de sanat, hepsi de özgürlük. yaşanası mı bilemeyeceğim, ama en azından gidip görülesi, en azından bir yaz..

biutiful'da ise hayat vicky cristina barcelona'daki gibi sürekli tatlı değil ve feci acı yanları var. bir film, acıyı gösterebildiği kadar gerçekçidir. işte bu film acıyı, pişmanlığı ve çaresizliği gösterebiliyor. ölümü, sıradan insanların ölümü gibi sıradanlaştırıyor. size barcelona'nın hiçbir güzelliğini göstermez. arka planını gözler önüne serer. sevgili yok, aşk yok, sadece gelecek endişesi var. gerçek barcelona bu filmdeki midir, yoksa hayatın tatlı sarhoşluklarını anlatanlarda mıdır? bu sizin ne kadar paranız olduğu ile ilgilidir. gerçekten güzel bir filmdir.

(bildiğiniz konusu barcelona da geçen filmler varsa eğer, bana bildiriniz)

lost: beşinci sezon da bitti!

öncelikle "ben demiştim" diyeyim! lost: john locke is dead adlı yazımda son bölümü yazmışım harbiden! sadece iyi ile kötünün savaşında jacob ın rakibi olarak monster ı görmüştüm. gerçi monster, o siyahlı ağbinin silahı bence, yani tahminim doğrudur ey okuyucu!!!! üstelik bunu ilk ben yazdım, eheheh!!!

17 bölümlük lost beşinci sezon bitti. koskoca bir yedi ay var. ölmez, kalırsak final sezonu heyecanlı geçecek. neyse, jacob, yani yakup ile ikiz kardeşi esev nihayet göründü. tevratda geçen hikayelerinde jacob, annesinin kışkırtması ile kendisinden önce doğmuş olan esav dan ilk oğul hakkını, babası da kandırarak, hile ile alır. sonra ağbisinden korkarak soluğu harran da alır. hatta yolda giderken tanrının ordularını görür ve gördüğü yere taş diker!

dayısının çiftliğinde çalışa çalışa onun 4 kızını alır, dayısının hileleri yüzünden en sonunda kendi payını alır ve kaçar. ağbisi esav dan korktuğu halde ağbisini onu bağrına basar. yani öldürmeye yeltenmez. ama kendisinin ilginç bir özelliği vardır, tanrı ile güreşmiştir. o yüzden israil adını da alır. babası ise ishak, yani ibrahim in küçük oğludur.

şimdi önemli meseleye gelelim. 16. bölümün hemen başında jacob odasında ip üretiyor, kilim dokuyor, böyle anadolu havası verilmiş evine!! dokuduğu kilimde de bir güneş diski var. hani şu kanatlı olan. ey okuyucu, sizce nedir o?! o bir marduk gezegeni simgesidir. yani en tepede marduk gezeni, kanatlarını açmış, aşağıda insanlar ona tapınıyor. bu kısa bilgiden sonra;

jacob ile esav(hadi öyle diyelim) konuşurlarken jacob ın insanları çok sevdiği, esav ın ise hiç sevmediği anlaşılıyor. mitolojide böyle 2 tanrı vardır. bunlar enki ve enlil dir. babaları gökyüzü tanrısı anu dur. enlil, anu nun yasal eşi olan kardeşi antu dan, enki ise bir cariyeden doğmuştur. bu yüzden, enki, büyük olduğu halde dünyanın tanrısı olamaz. bu ünvan enlil e kalır, enki ise aşağı dünyayı yönetmeye razı! olur.

birazda bu hıncın sebebi ile enki insanları yaratmıştır. enlil bu işe baştan kızsa bile sonra tanrıların işlerini yaptıkları için yaratılmalarına bir şey dememiştir. ama enki işi bir hamle daha ileri götürmüş ve yavaş yavaş insana medeniyeti vermiştir. ölümsüz olan adapa vasıtası ile insanlar yazıyı, giyinmeyi, ekip biçmeyi, hayvan beslemeyi öğrenmiştir. insanların çiftleşme sesinden rahatsız olan enlil, en sonunda tufan ile insanları yok etmeye karar vermiş, ama enki bu tufanı insanlara söylemeyeceğine yemin ettiği halde bir hile ile utnapiştim(nuh) e tufanı ve neler yapacağını tek tek anlatmıştır. sonuçta enlil kurtulan insanları görünce çok sinirlenmiş, ama tufan yüzünden yiyecek bir şey bulamadığı için utnapiştim in kızarttığı etleri görünce ve tüm tanrılarla beraber etin etrafına sinek gibi üşüştüklerinde bir daha insanları toptan yoketmeyeceğine yemin etmiştir.

hikaye bu, lost daki bu konuşma bana bu hikayeyi anımsattı. sanki jacob enki olmuş, insanlara medeniyeti hediye etmeye devam ediyor. adapa sı ile richard olmuş! siyah arkadaş ise enlil gibi, sadece insanların kendilerine hizmet etmesini istiyor, çıkardıkları sevişme gürültülerinden çok rahatsız, üstelik kavgacılar, hiç sevmiyor onları.

tabi enki, yani jacob insanların yüzü suyu hürmetine onlara yardım etmiyor. çıkarı var, sadece enlil e karşı onları kullanıyor. en azından enlil bu durumda daha dürüst.

yine kaydı hikaye. neyse, jacob ın düşmanı olan siyalı amcamın locke da dahil insanları kullandığını düşünmüyorum. onun silahı black smoth, yani canavar. canavar istediği kişinin şekline girebiliyor. büyük ihtimal bu canavar jacob ın evini bilmiyordu. locke lider olduğu için richard sayesinde evi buldu. bu sefer benjamin oyuna geldi, canavar, kendi isteğini en sonunda ben e kendi isteğiymiş gibi sattı! jacob ın verdiği ayar ile bıçağı geçirdi! peki siyahlı amca şimdi nerede?!

adada iki heykel var. bir tane değil. sanırım o da diğer heykelde yaşıyor.

uzun laf oldu, hikayeyi 2012 ye bağlarlarsa hiç şaşırmayacağım! "2012 de nedir" derseniz eğer, bu yazıyı okuyun; marduk: 2012'de ne olacak?

yahudilerde bizdeki gibi peygamberlik ve liderliğin birleşimi yok. saul, davut ve süleyman sadece kraldır, peygamber değildir. peygamber başkasıdır, mesela işaya. işte richard bu peygamber oluyor sanırım. ben, elois ve charles ise sadece lider, yani kral. peygamber tanrı ile görüşür, lider ise yönetir. yani ben in jacob ı görmemesi kadar doğal bir şey olamaz. çünkü o sadece lider. peygamber ise richard.

dur birde claire den bahsedeyim. claire öldü. şu widmore un timi dharmaville e saldırdığında onun evini uçurmuşlardı ve sawyer gidip onu yıkıntılardan çıkardı ve ben in evine soktu. evde miles da vardı ve miles ona garip garip baktı. gerçekten iyi olup olmadığını sordu. çünkü öldüğünü hissetmişti ve hala daha nasıl canlı gibi göründüğünü anlamamıştı. sawyer, claire ve miles sahile dönerken miles sürekli claire e bakıyordu. hatta sawyer onun claire e asıldığını sanmıştı. oysa miles, claire in öldüğünü anladığı halde olayı anlamlandıramıyordu. en sonunda zaten ölmüş babası ile bir oldu!

e=m.c²

biraz formüle dalayım dedim ve size formülü açıklayayım. bilimin en bilinen formülü e=m.c² dir. bu formülün einstein ın olduğunu neredeyse okumuş yazmış herkes bilir. tabii formülü uygulayınca anında atom bombası elde edilmiyor. fight club da eşit miktarda benzin ve portakal suyunun napalm yaptığı söylense bile bu formül ile ev yapımı atom bombası elde edilemiyor!

einstein, özel görelilik teorisi ile bir maddenin kütlesinin enerjisi ile eşit orantılı olduğunu ispat etmiştir. yani maddeyi oluşturan parçacığın enerjisi, kütlesi ve ışık hızının karesinin çarpımına eşittir. ışık hızı saniyede 300.000 km dir ve böylece evrendeki her parçacığın inanılmaz bir enerjisi olduğu görülür. bu güç şimdi nükleer reaktörlerde kullanılıyor. yani çok az madde ile çok fazla enerji üretiliyor. hiroşima ya atılan atom bombası da aynı temele dayanıyor.

eşit miktarda portakal ve benzinden imal! edilmiş napalm bombaları tokyo da 250.000 japonu öldürürken, atom bombası sadece 200.000 kişiyi öldürmüştü.

bu teori sadece sabit hızla hareket eden cisimler için geçerlidir ve yerçekimi tanımı içermez. yani uzayda hareketleri bir ivme kazanan cisimler için kullanılır ve elimizdeki en iyi yerçekimi teorisidir.

yani; durduğumuz yerde sabit bir noktadan bize bir plastik top atılsa bize bir şey olmaz, kolayca yakalarız. ama hareketli bir noktadan, mesela hızla giden bir arabadan aynı top bize atılsa kemiklerimiz bile kırılabilir. yani topun hızına arabanın da hızı eklenir, yani kinetik ejerji.

teoriye göre hareketli bir ortamdaki saat, sabit bir saate göre daha yavaş hareket eder. saat, ışık hızına ulaşırsa saatin ölçtüğü zaman sabit kalır, zaman durur. bunun sebebi ise hızla giderken mesafenin kısalması ve zamanın yavaşlamasıdır.

ikizler paradoksuna göre bir çift yumurta ikizlerinden biri dünyada kalsa, diğeri ışık hızına yakın bir uzay gemisiyle hareket etse, uzay gemisindeki kişi daha fazla yaşlandığını hissedecektir. ama dünyadaki ikiz de daha fazla yaşlandığını düşünecekti. bunun sebebi ise uzay gemisindeki ikizin dünyaya dönmesidir. geri dönmeyip uzay gemisinde kalsa dünyadaki ikizine göre oranla zaman yavaşladığı için daha az yaşlanacaktı.

işte görelilik teorisi newton ın bir teorisini de ispat etmişti. bu kanuna göre bir cisime belli bir mesafeden diğer cisim tarafından uygulanan çekme kuvveti, uzaklığın karesi ile ters orantılıdır. dünya güneşten iki kat uzaklaşsa çekim kuvveti dörtte bir oranında düşer. yerçekiminin gücü kütleye bağlıdır, yani kütle arttıkça çekim artar, cismin hızı arttıkça kütle artar.

ama gerçekte einstein a nobel getiren çalışması kuantum mekaniği, atomların ve atomları oluşturan partiküllerin yapısını ve davranışlarını incelemesidir. bu bilimin ortaya çıkardığı yepyeni dünya, hawking in en önemli çalışmalarından da birisidir.

neyse, atomlar normal ışıkta görülmez. bunun yerine küçük parçacıklarla bombardımına tutulur ve çekirdek ile elektronlar görülür. kuantum kuramı ise bir ısı kaynağının çevreye nasıl ısı yaydığı araştırılırken bulundu. ısı, bildiğiniz gibi bir enerjidir ve tüm enerjiler gibi dalga boyu farklıdır. bu kurama göre enerji, akan bir çeşmeden gelen su gibi değil, kapalı bir çeşmeden damlayan su parçaları gibi çevreye yayılır.

elementler enerjiyi belirli bir dalga boyunda emer ve yayarlar. yani uzak bir yıldızdan gelen ışık, yaydığı dalga boyu sayesinde hidrojen mi yoksa helyum atomumu olduğu hesaplanabilir. bugünkü ışımanın sıcaklığı ölçülerek big bange doğru geriye gidilmiş ve evrenin oluşması anındaki sıcaklık hesaplanabilmiştir.

dünya türk olsun!!!

dünyanın türk olması ile nasıl bir kazanç sağlayacağımızı bilmiyorum. "artık o büyük fütuhat asırları geçti, bari dünyanın türk olduğunu iddia edelim" deniliyorsa eğer, bunu diyenler söylemin saçmalığının farkındadır sanırım.

neyse, son 10-15 yıldır kendini solcu sanan, ama gözle görülür şekilde milliyetçi olan insanlar türedi. kebaba, lahmacuna karşı çıkıyorlar, "türk kültürü yozlaşıyor" diyorlar. ama hamburgere pek ses ettikleri yok. sanırım alt kültür olarak gördükleri milletlerin kültür öğelerini inkar edip, üst kültür olarak gördüklerinin kültürlerini sahipleniyorlar. türk naziler çıktı son zamanlarda, beyaz ırkın üstünlüğünü savunuyorlar, yavrum pusulayı, kağıdı, barutu çinliler bulmadı mı? beyaz ırkın medeniyetin temelleri ile pek alakası yok. bu durum bence tipik bir aşağılık kompleksi.

türk milliyetçiliğin doğuş nedeni öncelikle slav milliyetçiliğidir. panslavizmin temeli de bizleriz gerçi. slavlar müslümanların en önemli köle kaynaklarından birisini oluşturmuşlardır. herifler bir yerde buna tepki koyacaklardı elbette. neyse, bu yüzden hala daha bir rus düşmanlığı mevcut. rusların osmanlı'yı yaklaşık 200 yüzyıl boyunca neredeyse sürekli tepelemesi, ciddi şekilde aşağılayarak yenmesi ve kırım türkleri bizde buna neden olmuştur. bu gibi sebeplerden dolayı ben türk miliyetçilerinde ciddi şekilde aşağılık kompleksi olduğuna inanıyorum. büyük mağlubiyetleri görmemek için tarihi zaferlere sığınmak zorunluluğu hissediyorlar. yok osmanlı amerika'dan vergi almış, moğaç'da macarları mahvetmişisiz, istanbul'u fethetmişiz, malazgirt zaferi, viyana kapılarına kadar dayandık falan derken 400-500 yıl önceki zaferlere sığınmak zorunda kalıyorlar. bir alman, fransız, ispanyol ırkçısı, ürettikleri sanat eserleriyle de gurur duyuyorken bizde o da yok. zaten onlar batının ahlaksızlığı olduğu için abestir. ne gerek var, biz ki bir at başı gibi uzanan bu topraklardan dört nala geçerken viyana'ya gittik....

türk, osmanlı'nın uzunca bir devrinde "etrak-ı biidrak" olarak anılan(yani anlayıştan yoksun, aptal insan), genelde kaba, saba, dağlı olarak görülen, devletin temel unsuru olduğu halde yavuz döneminden başlayarak celali isyanları boyunca çok büyük katliamlara uğrayan insandır. osmanlı devleti bence bir türk devleti değildir. müslüman ve sünni bir devlet olabilir. üstelik devleti çoğunlukla türkler, bir miktar müslüman olmuş rum(evranosoğulları, mihayiloğulları) kurduğu halde, fatih döneminden sonra kesin olarak kapıkulu sistemine geçilmiş ve türkler ülke yönetiminden tamamen çekilmiştir.

1800'lerde ise özellikle kırım'dan göç eden gaspıralı ismail ve bir kaç arkadaşının istanbul'da yaptığı çalışmalar, bastıkları gazete ile rus yayılmacılığına karşı bir türk birliği'nden bahsetmiş ve yüzyıllar sonra ilk defa istanbul halkına türk olduklarını hatırlatmışlardır. çünkü halk kendini osmanlı ve müslüman olarak görüyor, öyle türkllükle falan pek alakaları olmuyordu. akabinde polonyalı ve macar asker ve aydınların istanbul'a gelmesi ve müslüman olmaları ile yeni yeni kaynaklarla da karşılaştılar. mesela nazım hikmet'in dedesi mustafa celalettin bey, macarların türk olduğunu söyleyen ilk kişidir. türklerin modern tarihi'ni yazdığı gibi, türk milliyetçiliğinin temellerini de atmıştır. üstelik kendisi karadağ savaşı'nda şehit olmuştur. osmanlı ordusunun gerçekten modern bir yapıya kavuşması bu polonyalı ve macar askerler sayesindedir.

yavaş yavaş şekillenen türk miliyetçiliği, abdulhamit'in ümmetçiliği sayesinde duraklama devrine girmiştir, hatta unutulmaya yüz tutmuştur. ama ikinci meşrutiyet'in ilanı ile bulgaristan'ın bağımsızlığını ilan etmesi ve avusturya'nın bosna hersek'i ilhak etmesi ilk büyük tepkilere neden olur. ilk defa avusturya malı fes kafadan atılır ve kalpak giyilir. her şeye rağmen balkanlarda ciddi bir reform yapan idare, askerlerinin bir kısmını terhis edince 4 balkan devleti osmanlıya saldırır. ordunun içindeki politik ayrımlar kısa sürede osmanlının gerçek anavatanı olan makedonya'nın tamamen kaybedilmesine neden olur. bu büyük bir şoktur. üstelik kaybedilen topraklardan göçen müslüman halkın yollarda büyük kırımlara uğraması devletteki şoku tamamen artırır. artık devleti kurtaracağını düşünürken yok olmanın eşiğine geldiğini gören ittihat ve terakki hükümeti, 5 yıl içinde birbirinden acı kararları üst üste alarak, yok olmamak için feci işler yapar duruma gelir.

yüzbaşı selahattin'in romanı vardır. selahattin'in subay okulunda ilk günü. ona derler "sen nesin?" "müslümanım" diye cevap verir. "daha sonra" derler, "osmanlıyım" der. "daha da sonra" dediklerinde şaşırır, cevap veremez. üst devreleri ona "sen türksün" diyerek ilk kez milliyetini söyler! selahattin'in ilginç hayatını ilhan selçuk yayınlamıştır. ama rivayete göre anılarda yazan, işine gelmeyen herşeyi makaslamış ve yakmış. birinci savaşın neredeyse her cephesinde savaşın bu askerin anılarının bu şekilde mahvedilmesi büyük kayıp. kitapta ermeni işine dair tek bir satır bile yok. allah'tan falih rıfkı'nın zeytin dağı'na dokunamamışlar. en azından suriye ve kanal cephelerini kurtarabilmişler.

neyse, konu nereye geldi, ittihat ve terakki'nin temel korkusu ülke içinde tüm işlerin gayri müslim azınlık tarafından yapılası ve türklerin tamamen bunların hizmetçisi durumuna düşmesidir. üstelik buna balkan harbi'nden sonra bu yok olma korkusunun da neticesinde birinci dünya savaşı, son anavatan anadolunun gayri müslim unsurlardan tamamen temizlenmesi ve türk kurtuluş savaşı meydana gelmiş ve akabinde türk ulus devleti kurulmuştur. ittihat ve terakki'nin kadroları ve yaptığı işler cumhuriyete geçmiş ve günümüze kadar görülen etkileri olmuştur. mesela çocuk ve gençlik bayramları ittihat ve terakki kökenlidir. partinin ikinci meşrutiyeti ilan ettiği temmuz devrimi 1960'a kadar özgürlük bayramı olarak kutlanmıştır. üstüne cumhuriyet devrinde faşist italyan kurumlarından ithal edilen izcilik gibi kurumlar da girmiştir. en sonunda ismet paşa'nın öncülüğünde refik saydam ve şükrü saraçoğlu'nun kurmak istediği üçlü trivium, yani faşist konsey, mustafa kemal tarafından dağıtılmıştır. onların amacı mustafa kemal'i herkesin üzerinde ulu önder makamına oturup kendilerinin ülkeyi yönetmesiydi. ama mustafa kemal bunları sopayla kovalamış, en sonunda 1937'de iktidardan uzaklaştırmıştır. mustafa kemal'in ölümünden hemen sonra bu üçlü yine iktidara gelmiştir. onların yaptığı bir değişiklik ise hala daha düzeltilemiyor. devletin, faşist partilerde olduğu gibi partileşmesi için 1937'de anayasaya giren chp'nin altı oku hala daha duruyor. celal bayar'ın 1937 eylülde başbakan olmasından sonra bu işin üzerine gittiği ile çıkarmaya çalıştığı biliniyor. ama mustafa kemal'in hastalığı bu işe izin vermedi. en azından parti bayrağı devletin bayrağı olmadı!

cumhuriyet döneminin başlangıcında türk milliyetçiliğinin fikri temelleri sağlamlaştırılırken elde geçmiş zamanların büyük zaferleri dışında bir şey kalmadığından ilginç yöntemlere başvuruldu. bunun neticesinde güneş dil teorisi gibi ilginç teoriler ortaya atıldı. yani tüm dünya dillerinin türkçeden türediği iddia edildi. bu yüzden arapça ve farsca bir çok kelime diden çıkarılmaya çalıştı. zaten avrupa dilleri türkçeden türediği için onlardan bir sürü kelime türkçeleştirildi(ekol kelimesinden okul kelimesinin üretilmesi gibi). bu devrede türkçe kelime yapısına hiç uymayan yüzlerce kelime türkçeye girdi. en sonunda mustafa kemal bile teorinin saçmalığına inandığından öztürkçeden vazgeçti. ancak genel türk tarih teoremi kaldı. sümerlerin, hititlerin türk olduğu iddia edildi. özellikle sümerler türk olunca(herşeyin temeli sümerdir) tüm dünyanın türk olması zaten kaçınılmazdı!

sümerler, günümüz uygarlığının temelidir. adamlar pil de dahil olmak üzere, yazı, tekerlek, para, modern su kanalları, kanun, devlet yani neredeyse aklınıza gelebilecek her şeyi icat etmişlerdir. hamurabi kanunları sümer kanunlarıdır. bilinen tüm mitler sümer mitleridir. kutsal kitapların temeli bile sümer kanunlarına ve miterine dayanır. bu kadar büyük bir uygarlık sahibi insanlar bildiğimiz mezapotamya da yaşadı. mö 4500'lerden 2000'lere kadar. bunun neticesinde bir sürü kelime sümer kökenli oldu.

türklerin mi sümerli, yoksa sümerlerin mi türk olduğunu bilmiyorum. bence birbirine yakın olan bu iki unsur birbirleriyle ticaret yapıyordu. belki sümerli bir grup türklerin arasına girdi ve kelimeleri de girdi.

günümüzde ise bu iş artarak devam etti. geçmiş büyük zaferlerin yanına çanakkale de eklendi. sümerlere dair bilinenler arttı. estrüklerin de türk olduğu iddia edildi. prototürkler işi çıktı. kızılderililer, inka, maya, aztekler'in bile türk kökenliliği söyleniyor. yani amerikan yerlileri türk, batı avrupa medeniyetinin temeli türk, dinlerin temeli türk olunca, siyah insanlar hariç dünyada türk olmayan hiç kimse kalmadı!

hatta sümerler türktür, ibrahim sümerli olduğu için o da türktür ve muhammed ibrahim'in soyundan olduğuna göre o da türktür bile denildi.

(neyse, eksik, hata olabilir, affola)

dünyayı mahveden virüsler ve filmleri

malum, gribin nedeni virüsler bu aralar sürekli kendilerini geliştirip insanları daha da çaresiz durumlara düşürüyorlar. 10 yıl öncesine kadar ne kuşu vardı bu işin ne domuzu. hatta kırım kongosu bile yoktu. ama küresel ısınma falan derken virüsler ortama daha hızlı adapte olabiliyor, kendilerini sürekli geliştiriyor ve canlıları çaresiz bırakıyor. ama 1917'de meydana gelen büyük ispanyol gribi salgınında 40 milyon kişi ölmüştü. yani büyük salgınlar neticesinde harbiden milyonlarca kişi ölebiliyor.

ama ben her şeyin altında bir pislik arayanlardanım. özellikle domuz gribi konusunda. amerika'da yılda 30.000 kişi gripten zaten ölüyor. ama bunun domuz olması büyük sorun oldu. ilaç şirketleri grip aşısı ve ilacı satışlarını artırmak için mi bu yollara başvuruyor acaba? çünkü hala daha yakın zaman içinde öyle büyük sayılarda ölen yok. bunun bir nedeni de grip aşısı. sana faydası yok, sadece senden başkasına bulaşmayı önlüyor.

kırım kongo ise sanki mangal kültürüne bir tepki! şehirlilere "oturun, oturduğunuz yerde" diye sesleniyor doğa!

kuş gribi göçmen kuşlar ile gelip duruyor. bu da bana köylülere tavuk eti satmak isteyen tavuk firmalarının işi gibi geliyor! ama harbiden artık köylü tavuk yetiştirmiyor. tavuğunu gidip marketten alıyor.

bunun deli dana versiyonu da var elbette. bunun temel nedeni sığırlara sığır eti unundan yapılma yem verilmesi. yani yamyamlık bir nevi. rasyonun besi değeri artsın diye yapılınca böyle şeylerin sonu tam bir felaket oluyor. buna rağmen kan, tırnak, kemik, kıl, tüy, yün unları yedirilmeye devam ediliyor. bakalım bunlar nelere neden olacak. ot yedirin işte birader!

neyse, gerçek virüs salgınlarında dünya yok olacak seviyeye gelmiyor, ama filmlerde bir grup bilim adamı bazı hastalıkları yoketmek için veya kötü niyetli şirket sahipleri süper silahlar elde etmek için akıl almaz virüsler geliştiriyorlar. işte bu noktadan sonra filmlerimiz başlar. insanlar kitleler halinde geberir, bir kısmı yaşamaya devam eder ama zombileşir ve nüfusun neredeyse tamamı yokolur. en sonunda bir kahraman ya doğuştan virüse bağışıklıdır, ya virüse bağışıklılığı geliştirir veya insanları silahları ile korur.

neredeyse hepsi güzel olan bu filmler sürükleyici ve etkileyicidir. ıssız new york sokakları veya çöle dönmüş dünya veya virüsten etkilenen ama ölmeyen, zombi canlılar ile virüsten ari insanların savaşları, mücadeleleri harbiden güzel gidiyor. dünyayı yokeden göktaşı filmlerinden sonra en sevdiğim filmlerdir.

bu filmler içinde ciddi şekilde eğlenceli ve komik filmler var. zombie strippers ve planet terror gibi. izlerken sıkılmıyorsunuz, belki kahkaha da atmıyorsunuz, ama komik bir filmlerdendir. yüzünüzde tebessüm ile filmi bitiriyorsunuz. "güzel saçmalamışlar" deyin geçin. mesela planet terror'de tarantino'nun virüslü hali, kıza tecavüz etmeye çalışırken taşşakları aşağıya doğru sarkıp, vıcık vıcık sümük gibi bir şey oluyor ve vücuttan kopuyor. işte bence o sahne müthiş komikti. adam o halde bile hala tecavüzü düşünüyordu!

tabii birde resident evil serisi var. hastası olduğum milla jovovich, zaten normal hayatta hiper, mega, süper bir kişidir. üstüne bu seride dünyayı kurtarışını da izliyorsunuz. serinin devam filmleri apocalypse ve extinction. bilgisayar oyunundan filme aktarıldığını seriyi takip edenler bilir. ilk film, umbrella'nın yeraltındaki laboratuarında geçerken, ikinci film umbrella'nın şehrinde geçer. üçüncü filmde ise virüs tüm dünyayı vurmuştur. artık insanlar sürekli göç halinde yaşamaya başlar. belkide tek güvenli yer alaska'dır(ama orada da vampirler yaşar!) bu filmde t virüsü sakat insanların tekrar yürümeye, basketbol oynamaya, hoplayıp zıplamaya başlaması için üretildiğini görüyoruz. virüs, vücudun ilgili parçalarını vücuttan bağımsız hareket ettiriyor. ama vücudu ele geçirince her şey bitiyor. (dördüncü filmde alaska'nın da hikaye olduğu anlaşılır. japonya'daki tesisi yok eden alice alaska'dan geçer. oradan ver elini los angeles)


son zamanlarda çıkan i am legend var. manyağın biri "kanseri yok edicem, nobeli ben alıcam, paraya para demicem" diye bir virüs geliştirir ve insanlığın neredeyse sonunu getirir. başka bir manyak ise new york'da tek başına, köpeği ile beraber dolaşmaktadır. kendisine cebrail görünen bir başka manyak ise çocuğu ile beraber new york'a gelir. ben "artık bunlar çiftleşirler, filme heyecan gelir" diyordum, ama öyle şeyler yapmadılar. yahu dünya üzerinde sadece siz kalmışsınız, virüsten etkilenmeyen sağlam genleriniz var, çiftleşinde insanlığın sonu gelmesin değil mi ama! ama yok, bilim adamı olacak densiz herif "ille bilim" diyor, başka bir şey demiyor. kadınımız zaten rahibe gibi, sevişmeye hiç niyeti yok. hem isa ona seslenmiş, kendini meryem sanıyor! bu sahnelerden sonra zaten filmin tadı kalmadı. "öff bi bitse de gitsem" modunda kıvranırken film bitti. sonra hıncal uluç yazdı, filmin çekilmesini kilise sağlamış. sevişme sahnesi o yüzden yokmuş!

ama benim için virüs filmi 28 days later ile 28 weeks later'dır. öncelikle dünya üzerinde ingiliz soykırımı yapıldığı için seviyorum bu seriyi. üçüncüsünü büyük bir heyecanla bekliyorum. konusu elbette orjinal değil, ama ilk filmde çocuğun hastaneden koşarak çıkıp bomboş londra sokaklarında deli gibi koşması, ardından olanlar, ikinci filmde dünyada yaşayan geri kalan yavşak ingilizlerin adalarına dönmesi ve onların da ölmesi hoştu, etkileyiciydi, müthişti! çok büyük bir haz aldım! ikinci filmin sonunda virüsün fransa içlerine girdiğini görüyoruz. hah ha, dallama fransızlar da yok olacak!
twelve monkeys'de ise geçmiş ve gelecek birbirine girmiş bir haldedir. kendi geleceklerini kendileri örgütler. bir grup çılgın bilim adamı gelecekte yeraltında yaşıyor, dünya bir virüs yüzünden yokolmanın eşiğindedir, zaman makinası ile sürekli geçmişe birilerini yolluyorlar. bruce ağbi de bunlardan birisi. virüsün nasıl yayıldığını aslında bilen tek kişi. filmde anlatılan casandra sendromu için bile izlenebilir. ben pitt'e ilk kez bu filmde gıcık olmuştum. kötü bir oyunculuğu vardı, nasıl desem, rol yaptığı çok belliydi.


bu filmler yanında the invasion'da kötü bir film sayılmaz. ama nicole kidman çok sırıtıyor. kendisi bu tür filmlere gitmiyor. çünkü çok sarışın. neyse, yeni bir tür grip salgını neticesinde insanlar hırs duygusundan uzaklaşır ve tüm dünyaya barış gelir. yani savaşlar biter. anlayacağınız bu virüs, güzel bir virüstür. bu filmde, virüs filmlerinden ayrı olarak toplu şekilde insan ölümleri yok. sadece insanları mallaştıran bir virüs var. bu virüsün çaresi ise küçükken çocuk felci geçirmiş kişilerdir ve kidman'ın çocuğunun kanı bu yüzden çok değerlidir. kidman ise virüs bulaşmış bir şekilde(uykuya geçip uyandıktan sonra virüs aktif hale geliyor), çocuğunu virüsü yapan eski kocasından kurtarmaya çalışır. oyunculuk iyi değil. daniel craig adlı james bond dallaması harbi çok itici bir herif. bilim adamı rolünde, ama filmde onu gören oduncu sanır.

the andromeda strain eski bir film. uzaydan bir uydu her zaman olduğu gibi yine amerika'ya düşer ve düştüğü yerdeki herkes ölür. alınan tüm parçalar acilen bir yeraltı laboratuarına gönderilir. kısa sürede virüsün çaresi bulunur. the crazies, outbreak, güzeller güzeli zooey deschanel'in oynadığı the happening'de virüs filmleri içindedir. gerçi happening'de direkt doğa intikamını alır. outbreak'de ise amerikan ordusunun bilim adamları çareyi bulur.


devam:

autumn. bir sonbahar vakti ingilizler güzel bir hafta sonuna hazırlanırken virüs ingiltere'yi vurur. insanların büyük bir çoğunluğu ölür. az bir kısmı yaşar. küçük bir kasabada hala yaşayan kişiler yiyeceği bol bir yere girerek yaşamaya başlar. bir süre sonra ölüler ayaklanır. yaşayan kişilerden bazıları sığınak gbi yerden ayrılır. artık kendi başlarınadırlar. filmde bilindik zombi saldırmaları, zombileştrmeler yok. sıkıcı bir ingilizin başından geçenleri anlatması gibi bir şey. seyredilmeye değer.


ayrıca seyrettiğim en berbat zombi filmi olan fido'dan bahsetmeden geçemeyeceğim. carrie ann moss var diye almıştım ama aşırı derecede berbat. hatta ötesi. bu filmde durup dururken ölüler ayaklanır ve onlara çip takılarak beleş iş gücü olarak çalıştırılır. film sıkıcı amerikan aile kasabaarından birinde geçiyor. işte zombiler çim biçiyor, çöp topluyor ve vs. fido adlı zombi ise moss'un çocuğu ile arkadaş oluyor. arkadaş arayan zavallı amerikan çocuğunun düştüğü iğrenç durumlar ve vs...


shaun of the dead vardır birde. olay yine ingiltere'de geçiyor. eğlenceli bir filmdir. sinemakafe adlı siteden yazayım geri kalanını;

Shaun’un hayatı artık tıkanma noktasına gelmiştir. Bütün vaktini en iyi arkadaşı Ed’le birlikte Winchester adlı bir barda annesi ve kız arkadaşının yarattığı problemleri çözmeye çalışmakla geçirmektedir. Liz’in kendisini terketmesiyle Shaun sonunda hayatını bir düzene sokmaya karar verir. Kız arkadaşının kalbini tekrar kazanıp annesiyle olan sorunlarını telafi etmeye karar verir. Artık yetişkin bir erkek olmanın sorumluluklarını yerine getirmesi gerekmektedir. Ancak bu arada zombiler dirilir ve yaşayanları yemek üzere harekete geçerler. Ancak aldığı kararlara göre zombilerin dirilmesi Shaun için basit bir sorundur. Zombi saldırısından ailesini ve sevdiklerini kurtarabilmek için arkadaşı Ed ile birlikte gidebilecekleri en sakin yeri bulurlar: Winchester.

bu film ise yeni vizyone girdi. hoş bir filmdi. büyük bir virüs salgını nedeniyle dünya ıssızlaşır. yaşayan kişilerin bazıları virüsün çaresinin peşinden koşarken bazıları güzel geçmişlerine dönmek isterler ve çocukluklarının geçtiği yere gitmek için yola koyulurlar. filmde zombiler yok. virüs bedene girince bir süre sonra kişiyi öldürüyor. film bir yol hikayesi. yola çıkan 4 kahramanımızın ikisi yolda ölür. kalan 2 sevgilisi ise varmak istedikleri yere varır. divxplanet'dan:

"Kurallar basit. Bir; ne pahasına olursa olsun yerleşim yerlerinden uzak durun. İki; diğer insanlarla temas kurduğunuzda, onlardan biri olursunuz. Üç; müdahale edilmezse, virüs 24 saatte sizi esir alacaktır. Dezenfekte etmeden hiçbir şeye dokunmayın! Ve son kural; ihtiyacınız olanı alın, ve arkanıza bakmayın! Kuralları çiğnerseniz ölürsünüz; fakat uyarsanız hayatta kalırsınız... bir ihtimal!"
global efect'de ise bir grup terörist bir virüsü ele geçirir ve anti-virüsü bulan doktoru da kaçırır. amerikalı kahramanlarımız bu teröristleri kurtaracaktır! ama teröristler virüsü güney afrika'da yaymaya başlarlar. virüs tüm insan ırkını tehdit edecek iken amerikalılar dünyayı kurtarır. kadın grubun liderine kalır.

zombieland bir komedi filmi. 4 kişi artı bill murray var. iyi bir gece için izlenebilir ve gerçekten zombiler dünyayı istila ederse eğer neler yapmanız gerektiği güzel bir şekilde anlatılıyor. ama saçma..


(nocnoy dozor virüs filmi değil, vampir filmi)

virüs filmi olarak değerlendirebileceğimiz rise of planet of apes ile ilgili yazı için linki tıklamanız yeterli.

trilogy

seri film dediğin üçlemedir birader. bunun ikisi(kill bill vol.1-2), dördü(omen 1-2-3-4), beşi falan olmaz. ya üçleyeceksin, ya altılayacaksın. eğer dokuzlarsan bu dizi gibi bir şey olur. yani fazla uzun. mesela rambo'yu sırf üçleme diye sevmişimdir. allah'tan dördücüsünü de çektiler, kurtardılar beni bu sevme halinden! baba üçlemesi ise uzak dursun, hiç sevmem, rambo'yu severim, o seriyi sevmem. sergio leone'nin spagetti western üçlemesi de harika. daha önce ondan bahsetmiştim. o yüzden üzerinde durmayacağım. kieslowski'nin fransız bayrağından ilham aldığı üçleme de hoştu. çok sanatsal, vaz geçtim o yüzden! mad max ve iskoçyalı da güzel üçlemelerdir ha, es geçmem, severim, sayarım. ve back to the future'da var, unutmadım elbette. ama bir ara ondan da bahsetmiştim. indiana jones'u bir hiç uğruna, boktan bir senaryo ile dörtleme yaptılar. allah filmde yapım ve emeği geçen herkesi bir daha sinema sektörüne giremez etsin! ki aynı bedduam cehennem silahı ve die hard için de geçerli. özellikle alien üçlemesine yaptıklarına çok kızmıştım. üstelik dördüncüsü kötü bir filmdi. ne gerek vardı birader!

işte şimdi sizi bir sıralama yapmaya çalışacağım. en sevdiğim üçlemeler;

5- scream: wes craven imzalı bir seridir. ilk filmi muhteşemdi. ikincisi ise eh işte. lise ortamı üniversiteye taşınmış. neyse, seri boyunca kimin eli kimin cebinde belli değil, tam bir lise son/fakülte abartılı gençlik hikayesi ve bir katil var. belkide birden fazla! neyse, esas kızımız sydney i öldürmek isteyen sapık! katillerin tümü, bu üçleme boyunca korku film klişelerini bize güzel güzel anlatmış, ortada pek bir esrar bırakmamışlardır. üçüncü filmi izlemek bir zulümden de öte bir hal alsa bile sonuçta üçlemedir ve güzeldir. ilk filmde öldürülen korsan cd satıcısı çocuğu bile zorla göstermişlerdi sanırım. yoksa ikinci filmde myidi o sahne! üstelik meşhur maskeri ülkemizin en ücra köşelerine kadar girmiştir.

bu seriyi korku film klişeleri ile bitireyim;

- geri döneceğim diyen ölür.
- fazla alkol alan ölür.
- o gece sevişen ölür.

tabi bu serinin komedisi de yapıldı. o daha eğlenceliydi, ama konumuz üçlemeler!

4- lord of the rings: şahsen yüzüklerin efendisi serisini okumadığım için seriyi beğenmeyenlerden değilim. üçüncü filmin sonu bitmek bilmese bile(7-8 tane son sahne vardı, artık gına gelmişti) hikaye harbiden güzeldi. ben yüzüklerin efendisini okuyup sürekli ahkam kesen kişilere gıcık olduğumdan okumuyorum bu seriyi. sonra kendime de gıcık olacağım. bu kişiler sanırsınız dünyanın en muhteşem entelektüelleri, burunlarından kıl aldırmıyorlar!

neyse, nedense ikinci film, yani iki kule daha çok hoşuma gitmiştir. bir biraz çocuklar eğlensin, bilgilensin, havai fişekler falan şeklinde geçmişti. üstelik yüzük kardeşliği, ı ıhh, ne kardeşliği be! herkes bir yüzüğün peşinde, herkes gücün peşinde. bu naziler ingilizlere nasıl bir zulüm çektirdilerse birader, adamlar o umutsuz günlerde umut üretmek için akıl almaz bir hikaye yazmışlar.

filmde en sevdiğim karakter elbette faramir'di. yüzüğü ele geçirdiği halde yok edilmesi için geri zekalı frodo'ya vermişti. üstelik kendisini feda etmeyi de bilmişti. büyük adam vesselam!

velhasıl kelam; seri boyunca, en umutsuz anlarda bile bir umudun daima var olduğu, bunu içimizde taşımamız gerektiği, ancak bu şekilde başarılı olacağımız anlatılıyor. hatta bu umut için kendimizi feda etmeyi bile göze almalıyız. çünkü o en son anda, eğer iyi biriyseniz daima hayatta kalırsınız. ama bromir gibi pişmanlık duyacağınız işler yaparsanız ölürsünüz.

3- star wars: yüzüklerin efendisi'nin sanki uzay versiyonu gibi. gandalf olmuş size yoda. aragon'da anakin olmuş, ama kötü tarafa geçmiş. uzun bir hikaye, iki tane üçleme. bu daha hoş yapıyor aslında üçlemeleri. gerçi şimdi anakin'in çocuklara yönelik bir üçlemesi daha başladı sanırım. pek matah bir şey değil.

seriler boyunca kontrol edileyen aşırı hırsın insanın başına neler açacağı bol bol, tekrar tekrar anlatılıyor. luke adlı sünepe karakter(koskocaman bir çölde tek başına o kadar vakit geçirdikten sonra ben uzay gemisi görsem gemiden inenleri taşlardım!) birden bire evrene dengeyi getirek tek kişi haline geliyor, makama ve mülke tam kavuşurken yavaştan kız kardeşine halleniyor, ama allah'tan kız akıllı, babasından almış genlerini, zeki, çevik, atik bir eleman olan solo'ya yanaşıveriyor. han solo da anasının gözü, görmüş geçirmiş, değişik canlılarla iletişime geçmiş, ama hayatında hiç gerçek bir macera yaşamamış, kadına dokunmamış.

işte böyle üç karakter, lord sideous ve alemlerin kralı anakin skywalker karşısına çıkar. ama grand moff tarkin'i hiçbir zaman es geçemem. o kısacık sahnelerinde gönlümde anakin'den bile fazla yer almış, fahri ağabeyim olmuştur!

neyse, ilk üçlemede death star'ın yok edilmesinden sonra dallama jedi'lar ile karanlık tarafa geçmiş vader arasındaki mücadele devam eder, bir çiçek büyür, ağaç tohum bırakır toprağa ve luke elini kaybetse bile artık iyi bir döğüşçüdür. babasının yardımı ile sideous uzayın karanlık yapısı ile tanışır, vader ölür, anakin tekrar doğar, luke köşesine çekilir.

ikinci seri bildiğiniz gibi başa döner ve anakin'in hikayesini anlatır. anakin'in hırsına teslim oluşu güzel işlenir. karısı ve çocuklarının hayatını kurtarmak için jedi'lar ona sadece akıl verirken palpatine ona umut verir. çok güvendiği şansölye yüzünden kendi klanına ihanet eder, mustafar'da ise son nefesini verir. artık çiçekleri koklayamayacak, her petekten bal alamayacaktır. erkekliği bile yanmıştır!

2- the matrix: her ne kadar ilk film ile diğer ikisi arasına derin bir çizgi çekmemiz gerekse bile üçlemedir işte. gerçi araya sıkıştırılmış bir animatrix vardır. ara olayları anlatır, ki o da güzeldir. ama sanki üç buçuktan dörtleme olmuş gibidir. wachowski biraderler bu seriden sonra çok para bulmaktan götleri tavan yapmış ve biri kadın olmayı seçmiştir. hatta şuh bir bakış attığı etekli bir resmini görmüştür. "yavrum ye beni" der gibi gibiydi. neyse işte, mavi mi yoksa kırmızı mı derken pembeyi seçmiş, bana ne!

seri ciddi bir gelecek öngörüsü. terminatör serisini buraya matrix yerine yazardım, ama o da dörtleme oldu. umarım 2 film daha çekip klasik seri(savaştan öncesi)ayrı savaşı gösteren seri ayrı yaparlar. yoksa güzelim terminatör sersine yazık olacak. neyse ya, konu nereye geldi, matrix'de yapay zeka en sonunda dünyayı ele geçirmek için insanlarla savaşmaya başlar. ama kendileri oldukça sağlam olduğu hade insan vücudu çok kusurludur. daha ilk kurşunda bok gibi kalmaktadır. insanlar savaşı kaybedeceklerini anladıklarında gökyüzünü karartırlar ve hem kendierinin hem makinaların temel güç kaynağı olan güneşi görünmez ederler. ama bu sefer makinalar insan vücudunun sağlam bir enerji kaynağı olduğunu fark edip, insanlarla da anlaşıp hepimizin vücudunu tabut gibi enerji tüplerinde tutarlar. zihnimiz ise yalan bir gerçeklikte yaşamaktadır.

insanlar için ilk yazılan program cennet gibi bir yerdir. ama insanlık onuru bunu kaldıramaz! bunun üzerine mimar, kahin'i tasarlar. kahin insan psikolojisinden anlayan bir programdır. ve kendi teknolojimizin ulaştığı en üst evreden itibaren yalan yaşantımız başlar.

ama bu yapay gerçeklikte bir gariplik olduğun fark edenler vardır. işte bu kişiler bu gerçeklikten kurtulmaya çalışır, bazıları zion'a, yaşayan son insan şehrine gideblir. bazı dener, ama başaramaz. oysa zion bile makinaların bir plan programıdır. nüfus arttığında hemen bir neo(kahin'in elinden kurabiye yiyerek the one programı yüklenmiş ve kendini seçilmiş sanan zavallı) yaratılır ve neo'un seçtiği 13 kişi dışında herkes öldürülür. bu 6-7 kez denenmiş ve başarılı olmuştur.

ama şimdi durum farklıdır. the one yüklenen neo, ajan smith'in içine girip onu parçaladığında smith'e kendisinden bazı şeyler yüklenmiş ve smith bir virüs gibi matrix deki herkese bulaşmış, yakında makinaların gerçek hayattaki dünyasını bile ele geçirecek konuma gelmiştir. işte bu noktada, makinalar ile insanlar son büyük kapışmasını zion'da yaparken, neo makinalar ile pazarlık eder. smith ile çarpışması karşılığında kesin barış sağlanır. kurtarılmak isteyen kişi artık özgürdür.

neo, smith ile son büyük kapışmasını yapar. oldukça kötü olduğunu düşündüğüm bu son kapışamda smith her şeyin bittiğini düşünüp neo yada kendi virüsünü ekleyince olan olur. sanırım o virüsün anti virüsü neo da yüklüydü ve sistem kendi kendini imha etti! ama gelecekte bir üçleme daha görünüyor. en azından ben bekliyorum.


ve 1 numarada pirates of the caribbean: sevgili okur, şu an gözlerim doldu, çok mutluyum, o kadar çok kişi başımda dikiliyor ki anlatamam neler çekiyorum. ama sona geldim, nah geldim, adam karşımda ağlıyor, nasıl yazayım lan şimdi, duygulandım bak!

neyse, bu anı geçtikten sonra filmden bahsedeyim. seri bir defa eğlenceli, eğlecenin tavan yapmış halidir. orlando bloom adlı artık her tarihi filmde gördüğümüz kişi ile genç kızların biricik sevgilisi depp var. erkekler için ise keeria'yı koymuşlar. gözümüz gönlümüş hoş olmuş, daha ne işte.

filmde tüm gemiclik efsaneleri anlatılıyor. yani hepsini toplamışlar, seride karşımıza çıkarmışlar. siyah inci var, define adası var, uçan hollandalı var, ne ararsanız var işte. ve tabi jack sparrow var. gelmiş geçmiş en eğlenceli karakterlerden biri bence. müthiş.

filmi uzun uzun anlatasım harbi yok. çünkü öyle film eğlecelik, anlatsam nolcak, izlemek lazım bu seriyi...

töre eşittir 44!

bazen bazı şeyleri anlamıyorum. mardin de 44 kişi kurşuna dizilmiş, vekil açıklama yapıyor; "bizim töremizde böyle bir şey yok, bu töre değil."

yani sanki o töreleri çok mühim bir şeymiş gibi savunma çabasında, 44 kişinin katlediliş sebebini sorgulayacağına töresini koruyor. yok efendim törede kadına-çocuğa silah sıkılmazmış! ki yalan, bir sürü kadın namus diye katledilirken sıkılıyor. hatta öldürüldüğü bilinmesin diye tandır fırınlarında yakıyorlarmış, tüylerim ürpermişti okuyunca.

hayır, senin tören, aşiret düzenin yetiştirmedi mi bu insanları? ne diye hala 'töre'ni savunuyorsun! az buçuk sorgulama gücüne sahip bir insan bunu yapabilir mi? emri aldı liderinden, kayıtsız şartsız yerine getirdi işte. gece rüyalarına bile girmeyecek öldürdükleri kişiler.

barbarın bile bir tanımı var. yerleşik olmayan, göçer insana barbar dermiş roma, yani sadece yaşayış tarzı ile alakalı, bu bambaşka, kısaca vahşet, çünkü tek beslendikleri şey et!

zaman yolcuğu ve kader

zamanda yolculuk hadisesini anlatan ota, boka bayılıyorum. üstelik zamanda yolculuk yapsam, ilk yapacağım şey lise sınavlarına giren beni bir güzel dövmek olurdu.

en meşhur zaman yolculuğu hikayesi geleceğe dönüş filmi sanırım. lost da bile ondan bahsettiler. güzel bir üçlemeydi. ama o filmde, artık herkesin bildiği gibi, zaman yolculuğu ile ilgili büyük bir hata vardı. marty, babasının başarılı bir yazar olması için geçmişte yaşanan olaylara müdahele eder. bunun sonucunda babasının zengin olduğu bir boyut ile pısırık kaldığı ikinci bir boyut olmalıydı. ama filmin sonunda sadece zengin olduğu boyutu görürüz.

tabi plutonyum ve saatte 80 mil hıza ulaşmak işin eğlencesi. işin gerçeği ise solucan deliği.

solucan deliği iki kara delik arasında bir tüneldir. bu tünelin kozmik yaylar adı verilen, eksi basınç seviyeleri olan, sıkıştıkça genişleyen bir madde olduğu düşünülüyor. bu madde, yani kozmik yay, yerçekimi dolayısıyla kara deliklerin bu solucan deliklerini kapatmaya çalışmasına karşılık olarak, önceliklerinden dolayı tünelin kara delik tarafından kapatılmasına karşı çıkacaktır. bu da tünelin her zaman açık olacağı anlamına geliyor. işte zaman yolculuğu bu tünellerde yapılabilir. ama yapabilmemiz için bir elektron veya proton kadar küçük olmamız gerekir.

bir ihtimal daha var gerçi. eğer ışık hızı ile hareket edebilirsek kendi görüntülerimizi yakalayabiliriz. hatta özel araç ve gereçlerle o görüntülere girebiliriz. laylaylom yapabiliriz. ama ışık hızına ulaşmak için ışık olmamız lazım!

aslında zaman yolcuğu insanın gözünün içine kader kavramını sokar. yaptığınız hiçbir şey sizin iradeniz altında değilmiş gibi görünür. lost da da denildiği gibi, zaman sadece bir sokaksa ve biz o sokakda sadece ileri geri hareket edebiliyorsak, sokağın bir kaldırım taşını bile değiştiremiyorsak, harbiden, bir makinanın dişlisinden ne farkımız var?

kaderi de ilk düşünen uygarlık, hemen her şeyi beceren sümerler. onlar kadere 'nam' derlermiş. bu hayatın boyunca üzerinde yürüdüğün, tanrılar tarafından çizilmiş hayat yolundur. bir kısmet diye çevirebileceğimiz 'nam.tar' var. tanrılar tarafından çizilmiş yolda yaptığın işlerin bazılarının senin elinde olmasını anlatıyor. mesela o an şarap değil, efes içmen, kuru fasulye değil, pilav üstü güzel bir döner yemen gibi. yani genel hayat akışına ciddi bir müdahale yok. tanrılar o kadar ayrıntıya girmiyorlar. ama tüm bunlara rağmen gılgamış kendi kaderini çizmek istiyor, mücadele ediyor, ölümsüzlüğün kıyısına kadar geliyor. ama kaderi çizilmiştir. başaramıyor!!!

islamdaki kader anlayışı ile neredeyse bire bir örtüşüyor. külli ve cüzi irade gibi. gerçi islamda iyi ile kötü yolu seçmek sizin elinizde. tanrı sadece gideceğin yol biliyor. ona rağmen seni yargılıyor. ilginç.


tekrar zaman yolcuğuna dönersem eğer; zaman yolculuğu bir kısır döngüye de sebep olabilir. lost daki gibi. faraday geçmişte annesi tarafından vurulur. annesine daha doğmayan çocuğu olduğunu söylemiştir. annesi bunun bilir. yine faraday ı doğurur. adaya yollar. faraday geçmişe gider. annesi tarafından vurulur. annesine daha doğmayan çocuğu olduğunu söylemiştir. annesi bunun bilir. yine faraday ı doğurur. adaya yollar. faraday geçmişe gider. annesi tarafından vurulur. annesine daha doğmayan çocuğu olduğunu söylemiştir. annesi bunun bilir. yine faraday ı doğurur. adaya yollar. faraday geçmişe gider. annesi tarafından vurulur. annesine daha doğmayan çocuğu olduğunu söylemiştir. annesi bunun bilir. yine faraday ı doğurur. adaya yollar. faraday geçmişe gider. annesi tarafından vurulur. annesine daha doğmayan çocuğu olduğunu söylemiştir. annesi bunun bilir. yine faraday ı doğurur. adaya yollar. faraday geçmişe gider. annesi tarafından vurulur. annesine daha doğmayan çocuğu olduğunu söylemiştir. annesi bunun bilir. yine faraday ı doğurur. adaya yollar. faraday geçmişe gider. bla bla!!!

peki ya bir zaman yolcusu kazara daha annesini doğurmadan anneannesini öldürürse. bu durumda kendisi hiçbir zaman var olmayacaktır. ama var olduysa anneannesi ölmemiştir. böylece zaman yolcusu var olmuştur. ama zamanda yolculuk ederken anneannesini öldürmüştür. bu durumda var olmayacaktır. var olduysa anneannesi ölmemiştir.böylece zaman yolcusu var olmuştur. ama zamanda yolculuk ederken anneannesini öldürmüştür. bu durumda var olmayacaktır. var olduysa anneannesi ölmemiştir.böylece zaman yolcusu var olmuştur. ama zamanda yolculuk ederken anneannesini öldürmüştür. bu durumda var olmayacaktır. var olduysa anneannesi ölmemiştir.bla bla!!!

evrenin sonsuz döngüsü ve en sevdiğim kara delik

tevrat'ın açılış cümlesinde "başlangıçta sadece elohim vardı" der. ama artık başlangıçta ne olduğunu tahmin edebiliyoruz. meğer başlangıçta sadece büyük bir patlama varmış.

bildiğiniz gibi newton, yerçekimi kuvvetini farkederek einstein ve hawking gibi dahilere öncü olmuştur. newton, gezegenlerin savrulmadan nasıl bu kadar düzenli hareket ettiğini düşünürken gezegenlerin güneş tarafından belirli bir güçle çekildiğini düşündü ve bunun evrensel bir kuvvet olarak kabul etti. adına da 'yerçekimi kuvveti' dedi.

her ne kadar newton'ın principia adlı eserini okumasam da bu eserde evrenin bir saat gibi işlediğini belirttiğini biliyorum. ama bu saati kim kurdu a dostlar?! newton'ın zamanında bunun cevabı tanrıydı. hatta 1900'lerin başına kadar cevap hep tanrı kaldı.

ama 1920'lerin sonlarında edwin hubble bir keşif yaptı. teleskopla inceleme yaparken yıldızların yaydıkları rengin kırmızıya dönüştüğünü, böylece yıldızların dünyadan gitgide uzaklaştığını anladı. çünkü uzayda kırmızı ışık yayan bir cisim, mavimsi beyaz bir ışık yayan cisimden daha soğuk ve uzun dalga boyuna sahiptir. bu da cismin daha uzakta olduğunu gösterir. böylece newton'ın tersine evrenin sabit olmadığını, sürekli genişlediğini bizlere gösterdi.

yine newton'ın tersine, evrenin sonsuza dek kalmayacağı anlaşıldı. ama hubble'dan önce einstein çeşitli hesaplamalar yapmış ve evrenin sabit olmadığını farketmişti.

ama işin ilgi çeken yanı bu değildi. evren sürekli genişliyorsa bunun bir başlangıcı olmalıydı. 1940'ların sonunda george gamov, big bang teorisini açıkladı. başka biri, kozmik yumarta olarak adlandırdıkları, uzayda minik bir noktanın patlaması teorisi ve patlamadan oluşan radyasyonun tespit edilmesi ile(ki bu tespit, tespit edenlere nobel kazandırmıştır) neredeyse her şey çözüldü. gerçi bu tespit tamamen bir tesadüftür. ikili yakaladıkları radyo sinyalinin ne olduğunu çözememişler, akabinde aldıkları bir kaç ufak yardım ile nobeli kapmışlardır.

bu patlama; sıfır hacimde(hacim yok), sonsuz yoğunlukta(düşünün) ve trilyarlarca derece bir sıcaklıkta, uzayda bir noktadan doğmuştu. bu, dışarı doğru parçalar yayarak bir patlama değildi. çünkü daha dışarısı yoktu! evren, patlamadan sonra hala daha birbirine sıkıca kenetlenmiş, ama gittikçe genişleyen ve genişledikçe soğuyan bir enerji, uzay-zaman ve ateş topuydu.

patlamadan 10 salise sonra evren 30 milyar derece sıcaklıktaydı. bu sıcaklıkta proton, nötron parçacıkları ile bunları oluşturan foton, nötrinon, kuvark ve tanrı zerrecikleri oluştu. 1 saniye sonra sıcaklık 10 milyar derece ve parçacıklar arası tepkimeler oluşmaya başladı. 14. saniyede sıcaklık 3 milyar derece ve hidyojen ile döteryum oluştu. başlangıçtan sadece 3 dakika 2 saniye sonra helyum atomları oluşmuştu.

bu anda evrenin yüzde 75'i hidrojen, yüzde 25'i helyumdu. patlamadan günümüze kadar süren 15 milyar yılda ise genişledikçe soğuyan evrende gaz bulutları bir araya gelmiş, gaz bulutlarında daha ağır elementler oluşmaya başlamış, gezegenlerin, yıldızların, yani evreni oluşturan maddelerin atomlarının birbirleriyle birleşerek oluşmasına olanak sağlanmıştı.

patlamadan önce ne vardı peki? din buna cevap olarak tanrı der ve herşeyi onun lütfu olarak görür. tanrı herşeyi planlamıştır ve big bang ile planlarını hayata geçirmiştir.

hawking, olaya din açısından bakmaz elbette. ona göre evren sonsuz bir döngüdür. olay big bang ile başlamış, evren genişlemeye devam etmiştir. an gelecek genişleme duracak ve evren ilk geldiği noktaya doğru büzülmeye başlayacaktır. bu da evrenin sonu olacaktır(tahminen 4 milyar yıl sonra). sonra tekrar big bag ve herşey yeniden başlayacaktır. bu sonsuz döngü devam sürekli ama sürekli devam edip sonsuza kadar peşimizi bırakmayacaktır!. din artık bu görüşü kabul etmeyi bırak, sahiplenmeye başlamıştır.

hawking şöyle der;

"güneşten en az 3 kat büyük büyük yıldızlar, ağırlıkları yüzünden içe doğru çökerler. böylece bir kara deliğe dönüşürler. einstein'in görelilik kuramına göre bir gök cisminin yakınından geçen bir ışık ışını, sapmanın etkisiyle bu cismin etrafında bir yörüngeye girer ve dışarıya hiçbir zaman kaçamaz. işte böyle gök cisimlerine kara delik denir ve bu adı almasının nedeni bu ışınları kendisine hapsetmesidir."

hawking ve ekibi ilk baştan kara deliklerin merkezine yoğunlaşırlar ve doğal olarak hiçbir şey bulamazlar. çünkü dışarıya kaçan bir şey yoktur. çünkü her şeyi yutuyordu. neticede kara deliklerin merkezine inip inceleme yapılması harbiden imkansız. böylece başka bir yıldızın yörüngesine girmiş kara delik ve kara deliğin yıldızın çevresinde dönerken yıldızdan koparıp yuttuğu parçaların yerçekimin etkisiyle ısınmaları sebebiyle çıkardıkları x ışınlarını yakalamayı düşündüler. termodinamiğin o meşhur yasaları ile ilk kara deliklerini bulurlar. adı da cyngus x-1 adını verdiler.

akabinde kendi kara deliklerini bile oluşturabileceklerini söylediler. eğer dünyanın kütlesi 1 santimetreküpe sıkıştırılabilirse bir karadelik elde edilebilir! bir cisim ne kadar çok küçükse o kadar çok sıkıştırılmalıdır. bunu ne yapabilir sizce? elbette basınç. böyle bir basınç uzayda var ve evrende milyarlarca küçük kara delik mevcuttur. yani;

bir atom küçüklüğünde olan minicik bir kara delik, bir güneş sistemi yaratabilecek yoğunlukta bir enerjiye sahiptir.

genel kural, bir kara deliğin kütlesi, çevresindekileri her zaman yutar, hiçbir şeyi dışarı çıkarmaz. kütlesi gittikçe büyüyen bir nesne, kara delik bile olsa patlamaya mahkumdur! bu patlama size neyi hatırlatıyor?

neyse, kara deliklerin ilgili kanunlar gereği bir sıcaklığı olmalıdır ve dışarıya enerji salmak zorundadırlar. böylece kara deliklerin dışarıya hiçbir şey salmadığı düşüncesi terk edilir. kaybettikleri bu parçalar nedeni ile kütle küçülür ve yoğunluk artar ve bang! patlar! yani big bang! belkide big bang bir kara delik patlamasıdır ha!

peki ya anti madde?

evrende her şey ikişer ikişer oluşmuştur. sadece maddenin karşılığı olan anti madde evrende yoktur. bunun nedeni ise evren oluşurken madde ve anti madde birbirlerini yoketmişlerdir. ama madde sayıca fazla olduğundan geriye bir tek o kalmıştır. işte isviçre'deki cern bunu araştırıyor.

bu ikiliğe şöyle bakalım;

eksi yüklü elektron ile artı yüklü pozitron bir araya geldiklerinde çarpışıp yok olurlar. zerreciklere dönüşürler, bir süre sonra yine pozitron ve elektron haline gelirler. kara deliklerde böyle parçalar birbirleriyle etkileşir ve birbirlerini yok ederler. ama etkileşimin dışında kalan parçacıklar uzaya kaçar ve kara delikte enerji kaybı yaşanır. kütle küçülür, basınç artar ve bang(!) patlar. ortaya yeni bir evren çıktı! bu süreç evrenin aşırı genişlemesi ile ağırlığının artması ve genişlemeyi durdurması ve yok oluncaya kadar büzülmeye başlaması ile sürekli ve sürekli devam edecektir.

ama işin asıl püf noktası başka. big bang den sonra evlenin genişleme hızı milyarda bir oranında bile az olsaydı, evren şimdiki durumuna gelmeden çökerdi. bu sadece bir tesadüftür. çünkü bizim evrenimizi oluşturan patlamalar gibi kaç tane patlama olduğu bilinemez. belki bazı patlamalar hemen çöktü, kaçı başarılı oldu, kaçı başarız kaldı, bilinemez. tamamen tesadüf. trilyonlarca ihtimalden biri gerçekleşti ve en sonunda ben doğdum. süperim lan ben!

ama tüm bunlara rağmen evren newton'ın dediği gibi mükemmel bir dengede değil, saat gibi işlemiyor. gittikçe genişliyor, yıldızlar yok olup kara deliğe dönüşüyor ve evren 4 milyar yıl sonra yolun sonuna gelecek. mükemmel dengede evren yok olmaz. sonsuza kadar sürer.